Η διεργασία για να ξεπεράσουμε την αίσθηση ότι είμαστε «απατεώνες» δεν είναι εξωτερική, αλλά εσωτερική και η αλλαγή του τρόπου σκέψης είναι καθοριστική. Χρησιμοποιώ τη λέξη διεργασία, καθώς η εξέλιξη δεν είναι γραμμική. Τα πισωγυρίσματα είναι πολλά και συχνά βασανιστικά.
Το σύνδρομο του απατεώνα (Impostor Syndrome) δεν είναι απλώς μια εσωτερική αίσθηση ανασφάλειας. Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι το φαινόμενο συνδέεται με την αδυναμία του ατόμου να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί τις επιτυχίες του, παρά την πραγματική τους αξία (Clance & Imes, 1978). Η Clance, κλινική ψυχολόγος ανέπτυξε μια κλίμακα μέτρησης του φαινομένου...
Στο 1ο μέρος του άρθρου, είδαμε πώς το σύνδρομο του απατεώνα μας κάνει να αμφιβάλλουμε για την αξία μας και τις επιτυχίες μας. Καθώς εμβαθύνουμε, συνειδητοποιούμε ότι δεν πρόκειται απλώς για μια εσωτερική αίσθηση ανασφάλειας. Εκδηλώνεται μέσα από συγκεκριμένες συμπεριφορές και πεποιθήσεις που υποσκάπτουν την αυτοεκτίμηση και περιορίζουν τη χαρά της ζωής μας. Η αδυναμία να αποδεχτούμε την επιτυχία...
Όταν ήμουν παιδί συχνά αναρωτιόμουν: «τελικά τα καταφέρνω τόσο καλά σε ότι κάνω ή μήπως τους έχω πείσει όλους για κάποια υποτιθέμενη αξία ή ικανότητα που δεν διαθέτω πραγματικά;» Αυτές οι σκέψεις με συνόδευαν για πολλά χρόνια, γεννώντας μέσα μου αμφιβολίες και ενοχές. Με έκαναν παρόλα αυτά να προσπαθώ διπλά σε ό,τι έκανα, για να καλύψω την αίσθηση ανεπάρκειας που με συνόδευε. Πολύ αργότερα έμαθα ότι η συγκεκριμένη αίσθηση αμφιβολίας, η οποία καθορίζει μια ολόκληρη στάση ζωής, ονομάζεται φαινόμενο ή σύνδρομο του απατεώνα.
