Στο πανεπιστήμιο είδα γραμμένο σε ένα παγκάκι το μήνυμα «Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΦΤΑΙΕΙ!» Στην αρχή γέλασα με τον εαυτό μου, καθώς με λένε Θανάση. Στη συνέχεια παρατήρησα μια εσωτερική φωνή. «Εσύ φταις!». Κοντοστάθηκα. «Εννοείς ότι είναι γραμμένο για μένα; Τί έκανα πάλι;» Μάζεψα λίγο το μυαλό μου και συνέχισα τον εσωτερικό διάλογο: «Για ποιο πράγμα φταίω;» Πήρα πολλές απαντήσεις, καθώς έχω πολλά για τα οποία νοιώθω ενοχές. Για πράγματα που έκανα, αλλά και για όσα δεν έκανα.
Η ενοχή βασανίζει πολλούς ανθρώπους και προκύπτει από τη σύγκριση με το ιδανικό πρότυπο που έχουμε μέσα μας. Σαν να υπάρχει ένας μόνιμος δικαστής που κρίνει και επιβάλλει αυτομαστίγωμα και αυτοτιμωρία. Δεν έχει σχέση με την ατομική ευθύνη, αλλά αποτελεί ένα αδιόρατο κατηγορώ εναντίον του εαυτού μας. Περισσότερο για σκέψεις και λιγότερο για πράξεις. Δεν φταίει πάντα ο Θανάσης! Έχει το δικό του μερίδιο ευθύνης σε πολλά, αλλά μεγαλώνει, ωριμάζει και μαθαίνει να αναλαμβάνει την ευθύνη για όσα του αναλογούν.
Από την άλλη υπάρχουν κι εκείνοι που δεν φταίνε για τίποτα. Ή μάλλον φταίει πάντα κάποιος άλλος. Έχουν «πάντα» δίκιο και είναι «πάντα» στη «σωστή πλευρά της ιστορίας». Προτιμώ να αναλογίζομαι την πιθανότητα ύπαρξης δικής μου ευθύνης, παρά την de facto αποποίησή της. Έτσι πιστεύω, γίνεται δυνατή η μετάνοια, η διόρθωση, και η βελτίωση. Τι λέτε;
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου
