Η παύση
Σταμάτα για μια στιγμή και κλείσε τα μάτια. Πάρε μια ανάσα. Τι ακούς; Τι νιώθεις όταν δεν τρέχεις από δραστηριότητα σε δραστηριότητα; Εμένα μου πήρε καιρό να το συνειδητοποιήσω, αλλά όταν αφήνω τον εαυτό μου να κάνει ένα βήμα πίσω, να ηρεμήσει και να παρατηρήσει, όλα γίνονται πιο καθαρά.
Σταμάτησα για λίγο να κοινοποιώ στο Θinking Blog, καθώς είχα ανάγκη λίγη απόσταση. Συνέχισα να γράφω περισσότερο για μένα. Δεν βλέπω ως αυτοσκοπό την διαρκή παρουσία. Αυτή η απόσταση μού έδωσε χώρο και χρόνο να εστιάσω σε ό,τι μετράει για μένα.
Τούτη τη φορά, εκτός από τα συνηθισμένα, έβαλα στην εξίσωση περισσότερο χρόνο με την οικογένειά μου, την πεζοπορία, την επαφή με τη φύση και σε μεγαλύτερο βαθμό την ανάπαυση. Συχνά παραμελώ την ανάπαυση γιατί παθιάζομαι με ό,τι κάνω.
Βάζοντας φρένο ακόμα και σε όσα αγαπούμε
Απολαμβάνω την εξάσκηση στις πολεμικές τέχνες, την επαφή με ανθρώπους και τη φύση. Δυσκολεύομαι, όμως, να βάλω φρένο σε όσα με απορροφούν, για να ξεκουραστώ και για να απολαύσω κι άλλες πτυχές της ζωής. Το πάθος, απαραίτητο στοιχείο της δημιουργικότητας, γίνεται συχνά εμπόδιο όταν χάνουμε το μέτρο.
Μάλλον αυτή η στάση μου δεν με αφήνει να χαλαρώσω. Με κρατά σε διαρκή αναζήτηση νοήματος και συχνά δεν μου επιτρέπει να απολαύσω τις απλές στιγμές που δεν χρειάζονται καμία εξήγηση.
Έτσι, αυτή τη φορά έβγαλα τη γραβάτα της σοβαρότητας. Αυτή που φορούσα όταν εργαζόμουν στην τράπεζα. Άφησα τον εαυτό μου να καθίσει απλά με έναν κρύο καφέ στο χέρι, να χαζεύει τον ουρανό, τα βουνά και τη θάλασσα κάνοντας απολύτως «τίποτα». Ίσως να είχα και τάσεις αυτοσαρκασμού, παρατηρώντας τις σκέψεις μου.
Η δύναμη της σιωπής
Όταν αποσυνδεόμαστε, ο θόρυβος σταματά. Αποχωριζόμαστε τις ψευδαισθήσεις και τις βιοτικές μέριμνες. Αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε ποιοι είμαστε, όταν κανείς δεν μας παρακολουθεί και όταν οι δουλειές δεν μας κυνηγάνε.
Αυτή η σιωπή είναι ευλογημένη. Ακούμε τον εαυτό μας, ακόμα κι αν δεν λέει «τίποτα». Συνήθως όμως, το κενό καταλαμβάνεται από επιθυμίες, φοβίες και σκέψεις κάθε είδους, είτε γόνιμες είτε άσκοπες. Οι σκέψεις αυτές αναδύονται χωρίς φίλτρο. Μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε πτυχές του εαυτού μας που αγνοούμε ή αποφεύγουμε και ενίοτε να γελάσουμε μαζί του!
Μήπως αν στραφούμε προς τα μέσα και θέσουμε τις καίριες ερωτήσεις, αυτές που φοβόμαστε να κάνουμε, θα βρούμε απαντήσεις που ξεπηδούν μόνο μέσα στη σιωπή; Και μήπως αυτή η σιωπηρή αποσύνδεση από τον θόρυβο της καθημερινότητας, είναι ταυτόχρονα συστατικό της αυτογνωσίας και εργαλείο για την αναζήτησή της;
Μέσα στην ησυχία αρχίζουμε να βλέπουμε καθαρότερα. Κι έτσι είναι φυσικό να αναρωτηθούμε: αν δεν είμαστε αυτά που κάνουμε, τότε ποιοι ακριβώς είμαστε;
Πέρα από τους ρόλους
Όταν γινόμαστε «busy bodies», γεμίζουμε τον χρόνο με συνεχή δραστηριότητα και διατηρούμε την προσοχή μας μόνιμα προς τα έξω. Έτσι, δεν αφήνουμε περιθώριο για να δούμε τι γίνεται μέσα μας.
Αλλά όταν σταματάμε, όταν δίνουμε στον εαυτό μας τη δυνατότητα να αποσυνδεθεί έστω για λίγο από την καθημερινή πίεση, αρχίζουμε να βλέπουμε εμάς τους ίδιους, πέρα από τους ρόλους και τις ταμπέλες.
Η σκόπιμη αποσύνδεση δεν σημαίνει απραξία. Είναι μια μορφή ενεργητικής δράσης που μας επανασυνδέει με τον εαυτό μας και τους γύρω μας.
Νοητική αδράνεια και η δύναμη της αποσύνδεσης
Από την άλλη, επειδή δεν έχουμε συνηθίσει να επιβραδύνουμε, αυτή η αλλαγή συχνά φέρνει αμηχανία και αναστολές λόγω αδράνειας. Στη φυσική, αδράνεια σημαίνει ότι ένα σώμα τείνει να παραμένει στην ίδια κατάσταση: αν είναι ακίνητο μένει ακίνητο, αν κινείται συνεχίζει με την ίδια ταχύτητα και φορά, μέχρι να δράσει πάνω του κάποια δύναμη. Σκέψου ένα τρένο που τρέχει με φόρα. Δεν σταματά με το πάτημα ενός κουμπιού. Θέλει απόσταση, θέλει χρόνο για να σταματήσει.
Έτσι είναι και ο νους μας. Όταν θέλουμε να επιβραδύνουμε, νιώθουμε τη νοητική αδράνεια να μας τραβά. Είναι η δύναμη της συνήθειας, του γνώριμου δρόμου. Όπως λοιπόν κάθε σώμα που κινείται, έτσι κι εμείς κυλάμε στην τροχιά μας, ώσπου να αποφασίσουμε συνειδητά να πατήσουμε φρένο.
Όλοι έχουμε τις δικές μας αντιστάσεις, όταν βγαίνουμε από τη ρουτίνα και τους παγιωμένους τρόπους σκέψης μας. Όμως η υπέρβασή τους ανοίγει άλλες οπτικές και μας βοηθά να σκεφτούμε έξω από τα καθιερωμένα.
Η σκόπιμη αποσύνδεση αποτελεί ένα διάλειμμα με νόημα. Δεν είναι φυγή. Είναι επιλογή. Μια υπενθύμιση πως δεν ταυτιζόμαστε με την παραγωγικότητα, τους ρόλους και την εξωτερική μας εικόνα. Είναι εσωτερική πράξη ηρεμίας και συνειδητή πράξη ελευθερίας.
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου
