Η αποσύνδεση από μια κατάσταση που μας προβληματίζει, αποτελεί εργαλείο και ταυτόχρονα, στρατηγική αντιμετώπισης. Η αποστασιοποίηση μπορεί, με μια πρώτη ματιά, να εμφανίζεται ως αποφυγή του προβλήματος. Είναι όμως έτσι; Αξιολογώντας μια κατάσταση, όντως μέσα σε αυτή, πολλές φορές μας κάνει να μην συλλαμβάνουμε ξεκάθαρα την περιορισμένη οπτική, τη συναισθηματική εμπλοκή ή ακόμα χειρότερα την εμμονή μας.
Τι πετυχαίνουμε όταν αποστασιοποιούμαστε από το πρόβλημα; Αρχικά, παίρνοντας απόσταση οικειοθελώς, σκόπιμα και με επίγνωση, δίνουμε χρόνο και χώρο ώστε, να εξετάσουμε την κατάσταση ολιστικά και με ανοικτό μυαλό. Βλέπουμε, ως εξωτερικοί παρατηρητές την μεγάλη εικόνα, αποκτώντας ευρύτερη οπτική. Βλέπουμε το δάσος κι όχι μόνο το δέντρο. Ταυτόχρονα, ηρεμούμε τις οξυμένες αισθήσεις, μειώνουμε την ένταση των συναισθημάτων μας και αποφεύγουμε την ταύτιση με πρόσωπα ή καταστάσεις. Έχουμε έτσι τη δυνατότητα, να βάλουμε σε νέο πλαίσιο το πρόβλημα, να αποκαταστήσουμε τη διάθεσή μας και να περιορίσουμε όλα αυτά που μας κάνουν να βλέπουμε στενά, μονόπλευρα ή αποσπασματικά.
Ταυτόχρονα, η σκόπιμη αποσύνδεση δίνει χρόνο και χώρο, όχι μόνο με την υπερβατική τους έννοια, αλλά και με την φυσική τους διάσταση. Εξετάζοντας ένα πρόβλημα σε δεύτερο χρόνο, απομακρυνόμενοι από την κατάσταση που το προκαλεί ή/και από το χώρο που εμφανίζεται, η οπτική μας ξεκαθαρίζει. Αποκτάμε μεγαλύτερη σαφήνεια. Όπως ακριβώς εστιάζει ο φωτογραφικός φακός.
Έχω αντιμετωπίσει αρκετές προκλήσεις. Άλλες φορές μεγάλες και άλλες φορές μικρές. Όμως, η δράση της συνειδητής
αποσύνδεσης έχει θετική επίδραση στην τελική απόφαση, στη δράση και στην απόδοσή μου. Για παράδειγμα, σε μένα, η ομιλία μπροστά σε κοινό γεννά αγωνία και προσμονή ταυτόχρονα. Για να τα διαχειριστώ, έχω μάθει να αποστασιοποιούμαι για λίγο από το περιβάλλον. Εστιάζω στην αναπνοή μου και στη συνέχεια επαναλαμβάνω νοητικά την πρώτη μου φράση, σα να την έλεγα σε έναν καλό φίλο κι όχι σε ένα πλήθος ανθρώπων.
Άλλοι τρόποι, που εφαρμόζω στην καθημερινότητά μου, για να αποστασιοποιηθώ σκόπιμα από καταστάσεις που με προβληματίζουν, είναι:
• η επαφή με τη φύση
• το διάβασμα
• οι συζητήσεις με αγαπημένα πρόσωπα
• η φυσική άσκηση
• η φροντίδα του κήπου μου
• η ενασχόληση με την τέχνη
• η μαγειρική
• το διάλειμμα ή η ανάπαυση
• η προσευχή και πολλά άλλα
Τα παραπάνω, δεν αναλώνουν πολύ χρόνο. Αντίθετα, σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, μπορούν να βοηθήσουν στην ανάκτηση της ηρεμίας. Ταυτόχρονα, η ενέργεια που απαιτούν, επιστρέφει πολλαπλάσια σε εμάς. Η απόφαση σκόπιμης, προσωρινής απεμπλοκής, αποτελεί εναλλακτική στρατηγική, που ενισχύει την παρατηρητικότητα και οξύνει τη συγκέντρωση, καθιστώντας μας αποτελεσματικότερους στη δράση και στην αντιμετώπιση των προκλήσεων.
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου
