Υπάρχουν φιλοφρονήσεις που εντυπώνονται μέσα σου, επειδή σε κάνουν να σκεφτείς ή σε αγγίζουν βαθιά. Πρόσφατα άκουσα δύο τέτοιες φιλοφρονήσεις.
Η πρώτη αφορούσε τα μαθήματα πολεμικών τεχνών που κάνω στο πανεπιστήμιο. Ένας αγαπημένος καθηγητής μού είπε: «Αυτό που κάνεις βελτιώνει την αυτοεκτίμηση των ανθρώπων που κάνουν μάθημα μαζί σου. Δεν ξέρω πώς το κάνεις.»
Τα λόγια του με έβαλαν σε σκέψεις. Ίσως ο καθένας προσφέρει αυτό που έχει μέσα του. Αναρωτήθηκα τι προσφέρω εγώ στους μαθητές μου. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι τους δέχομαι όπως είναι: αμήχανους, με όλα τα «δεν μπορώ», χωρίς να περιμένω να μου αποδείξουν κάτι.
Έρχονται για να μάθουν και χαίρομαι να μαθαίνω κι εγώ μαζί τους. Μέσα από το καράτε, προσπαθώ να τους βοηθήσω να καλλιεργήσουν τον χαρακτήρα τους, να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους και να σταθούν στην κοινωνία, στα εύκολα και στα δύσκολα, με περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό τους. Κι εκείνοι μου δίνουν ενέργεια, με βάζουν να σκέφτομαι και μου δείχνουν τη ζωή μέσα από τη δική τους ματιά.
Τη δεύτερη φιλοφρόνηση την άκουσα σε μια επίσκεψη με την κόρη μου, τη Γεωργία, στον αθλίατρο. Παίζει ποδόσφαιρο και είχε πρόσφατα έναν τραυματισμό, ευτυχώς όχι ιδιαίτερα σοβαρό. Στη διάρκεια της συζήτησης, ο γιατρός κατάλαβε πόσο κοντά είμαι στην κόρη μου και πόσο την αγαπώ. Απολαμβάνω την παρέα της και συμμετέχω σε όσα κάνει, παραμένοντας ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της.
Κάποια στιγμή γύρισε προς το μέρος της και της είπε: «Θα φτάσεις να είσαι γριούλα και θα θυμάσαι τον πατέρα σου». Δεν ξέρω αν έχω ακούσει κάτι πιο όμορφο. Με συγκίνησε βαθιά. Δεν περίμενα ένας άνθρωπος που μας συνάντησε για λίγη ώρα να διακρίνει και να εκφράσει κάτι που κάθε γονιός ελπίζει: πως όσα κάνει μένουν ζωντανά στη μνήμη των παιδιών του.
Οι δύο αυτές στιγμές μού θύμισαν πως ό,τι προσφέρουμε στους άλλους συνεχίζει να ζει μέσα τους. Είτε διδάσκουμε μαθητές, είτε μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, τους μεταφέρουμε κάτι από το πνεύμα μας: τον τρόπο που σκεφτόμαστε, τις αξίες με τις οποίες προσπαθούμε να ζούμε, τη ματιά μας στον κόσμο. Όλα αυτά εκφράζονται στα λόγια μας, στον τρόπο που ακούμε, στην εμπιστοσύνη και στην αγάπη που δείχνουμε, καθώς και στο παράδειγμα που δίνουμε με τις πράξεις μας.
Ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα που αφήνουμε. Δεν είναι κάτι που κατασκευάζεται ή μετριέται, αλλά κάτι που περνά από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσα από τις σχέσεις. Κι αυτό το κάτι αντηχεί και αντέχει στον χρόνο. Είναι η ζωντανή παρουσία μας στη ζωή κάποιου άλλου.
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου
