Είναι ανθρώπινο να θέλουμε αποτέλεσμα χωρίς προσπάθεια. Κι όμως, ξέρουμε ότι δεν γίνεται. Υπάρχει μια ρήση που λέει: «τα αγαθά κόποις κτώνται». Αποτελεί παρατήρηση ζωής, καθώς ό,τι αξίζει έχει τίμημα. Το έχουν τραγουδήσει και οι Πυξ-Λαξ με τον στίχο «ό,τι αξίζει πονάει κι είναι δύσκολο…».
Το ερώτημα είναι «τι δίνεις και τι παίρνεις πίσω;». Με άλλα λόγια, ο δείκτης κόστους – απόδοσης. Είναι επιθυμητό να πάρεις τα περισσότερα με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια. Αυτό το ιδανικό σενάριο, όμως, απαιτεί να σχεδιάσεις και να εστιάσεις την προσπάθεια με οικονομία πόρων. Και για να το πετύχεις χρειάζεται στοχευμένη εργασία και «έξυπνη» τριβή. «Δεν θέλει κόπο, θέλει τρόπο».
Σήμερα όμως έχει προκύψει ένα άλλο ζητούμενο. Να πάρουμε αυτό που επιθυμούμε, αφαιρώντας από την εξίσωση την τριβή της προσπάθειας. Αντί να αντιμετωπίσουμε τη δυσκολία, να την παρακάμψουμε. Θέλουμε εύκολα και γρήγορα.
Το αποτέλεσμα χωρίς προσπάθεια, ακούγεται ελκυστικό. Σκέψου να έχεις γυμνασμένο, υγιές σώμα, χωρίς ιδρώτα και κούραση. Να πετυχαίνεις επαγγελματικά, χωρίς να βάλεις χρόνο, εστίαση και προσπάθεια. Να έχεις μια εύκολη σχέση, χωρίς να χρειάζεται να αντιπαλέψεις τις δυσκολίες της.
Εκεί ακριβώς κρύβεται η παγίδα. Πίσω από το επιφανειακό σκεπτικό που συνοδεύει την επιτυχία χωρίς κόπο, βρίσκεται κάτι βαθύτερο. Η απώλεια τριβής φτιάχνει ανθρώπους με χαμηλό κατώφλι ανθεκτικότητας. Με το πρώτο ζόρι, τα παρατάνε αναζητώντας άλλες, ευκολότερες επιδιώξεις.
Άλλο σύντροφο, άλλους φίλους, άλλη εργασία, άλλο σύστημα προπόνησης. Όταν κυριαρχεί η αίσθηση ότι δικαιούμαστε τα πάντα χωρίς να αναλαμβάνουμε το κόστος, πίσω της κρύβεται η νωθρότητα και ο εγωισμός.
Για 24 χρόνια εργαζόμουν σε τράπεζα. Σταθερός μισθός, προβλέψιμη καθημερινότητα και ασφάλεια. Θα μπορούσα να παραμείνω κυνηγώντας μικρές βελτιώσεις, χωρίς ρίσκο. Συνειδητοποίησα, όμως, ότι αυτό που αποφεύγω με περιμένει. Η ευκολία δεν κοστίζει στην αρχή, κοστίζει στο τέλος.
Έτσι, αποφάσισα να συγκρουστώ με όσα με κρατούσαν στατικό. Φοβόμουν και αμφέβαλα. Παρόλα αυτά, έκανα το μετέωρο βήμα, αφήνοντας την ασφάλεια. Πίστευα βαθιά ότι ο σκοπός της ζωής μου ήταν αλλού. Και αποδέχτηκα το ρίσκο να τον αναζητήσω. Ωστόσο, εγγυήσεις επιτυχίας δεν υπήρχαν. Και δεν υπάρχουν και σήμερα.
Η ερώτηση που άκουγα συχνά ήταν «το μετάνιωσες;». Και κάθε φορά, ακούγοντάς την, το μυαλό μου έπαιζε παιχνίδια. Ταυτόχρονα, όμως, δυνάμωνε και κάτι άλλο μέσα μου. Το θάρρος να συνεχίσω.
Την ανθεκτικότητα την χτίζεις στην πράξη, όταν προχωράς παρά την αβεβαιότητα. Όταν επιμένεις εκεί που το αποτέλεσμα αργεί να φανεί και σηκώνεσαι κάθε φορά που πέφτεις. Μεγάλο όφελος είναι η επίτευξη των στόχων σου. Μεγαλύτερο, όμως, είναι ο άνθρωπος που γίνεσαι προσπαθώντας. Όταν αρνείσαι να διαλυθείς κάτω από το βάρος της αντιξοότητας.
Αυτό εμφανίζεται σε κάθε πλευρά της ζωής. Όταν παλεύεις για τη σχέση με το σύντροφο και τα παιδιά σου. Όταν εξασκείς τις τέχνες και γυμνάζεις το σώμα σου. Όταν δίνεις χρόνο και πόνο στην εργασία και στη γνώση. Όταν υπερβαίνεις τον εγωϊσμό για να μοιραστείς τη φιλία. Όταν ανοίγεσαι πνευματικά. Ό,τι αξίζει, δοκιμάζει τα όρια και ατσαλώνει το χαρακτήρα σου. Αρκεί να τολμάς και να συνεχίζεις.
Εδώ χρειάζεται μια διευκρίνηση. Ο πόνος, δεν είναι αυτοσκοπός. Αποτελεί ένδειξη εξέλιξης. Όχι απαραίτητα ότι πετυχαίνεις, αλλά ότι προχωράς κόντρα σε ό,τι σε κρατάει καθηλωμένο. Είναι το φίλτρο που βοηθά να ξεχωρίσεις αυτό που επιθυμείς ασθενικά, από αυτό που θέλεις και επιδιώκεις δυνατά. Τι λες;
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου
