Πειθαρχία και αυτοέλεγχος
Έχω μιλήσει επανειλημμένα με γονείς μαθητών μου και μου ανέφεραν ότι αυτό που θαυμάζουν στις πολεμικές τέχνες είναι η πειθαρχία. Είναι αλήθεια ότι η αυτοπειθαρχία κι ο αυτοέλεγχος αποτελούν κεντρικούς άξονες της άσκησης στις πολεμικές τέχνες.
- Αυτοπειθαρχία είναι η δέσμευση να κάνουμε ό,τι έχουμε υποσχεθεί στον εαυτό μας, ακόμα κι αν είναι δύσκολο.
- Αυτοέλεγχος είναι η ικανότητα να ελέγχουμε τον νου και τα συναισθήματα, συγκρατώντας παρορμήσεις και συμπεριφορές.
Σε κάθε προπόνηση, καλείσαι να βρεις τα όριά σου, να μείνεις συγκεντρωμένος και να μετατρέψεις τις δυσκολίες σε ευκαιρίες για εξέλιξη. Αυτή η επιμονή στηρίζεται στην πειθαρχία και τον αυτοέλεγχο. Διαφορετικά, γινόμαστε ανεξέλεγκτοι και επικίνδυνοι.
Για παράδειγμα, μέσα από τον ελεύθερο αγώνα, αποκαλύπτονται οι αδυναμίες μας και ταυτόχρονα τα δυνατά μας σημεία. Και τα δύο αποτελούν ευκαιρίες για να τα παρατηρήσουμε, να δουλέψουμε πάνω τους και να βελτιωθούμε.
Το ίδιο συμβαίνει και όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις προκλήσεις της καθημερινότητας. Εκεί δοκιμάζονται και σμιλεύονται η αυτοπειθαρχία και ο αυτοέλεγχός μας. Ακόμη και μια απλή απόφαση, όπως να αφήσουμε τον καναπέ και να πάμε για προπόνηση, είναι μια μικρή ανάβαση. Απαιτεί πειθαρχία μέχρι να γίνει συνήθεια και τελικά τρόπος ζωής.
Και οι δύο αυτές αρετές είναι μεταβιβάσιμες σε κάθε έκφανση της ζωής μας. Για παράδειγμα στην οικογένεια σημαίνουν να είμαι παρών και να μην ξεσπάω στα δικά μου πρόσωπα. Στη δουλειά να ολοκληρώνω ό,τι ξεκινώ και να μη χάνω τον έλεγχο παρασυρόμενος σε συγκρούσεις που δεν οδηγούν πουθενά. Στις σχέσεις να κρατώ τον λόγο μου, να μην αφήνω τον θυμό να κυριαρχεί. Και με τον ίδιο μου τον εαυτό, να συγκρατώ τις παρορμήσεις και να διαμορφώνω συνήθειες που με χτίζουν. Έτσι, η εξάσκηση αυτών των αρετών γίνεται συνήθεια που διατρέχει τη ζωή μας, μέσα και έξω από την προπόνηση.
Δεν νικάει πάντα ο πιο δυνατός
Συχνά νομίζουμε πως ο δυνατότερος κερδίζει πάντα. Η εμπειρία δείχνει κάτι πιο σύνθετο. Η δύναμη και η ικανότητα δεν είναι ικανές συνθήκες καθορισμού της έκβασης της σύγκρουσης. Αποτελούν παράγοντες που μπορεί να εισφέρουν σημαντικά στο τελικό αποτέλεσμα, αλλά δεν είναι απαραίτητα οι πιο καθοριστικές.
Επίσης, ας μην μπερδεύουμε τον ελεύθερο αγώνα που έχει κανόνες, διαιτητή και καθορισμένο χώρο και χρόνο διεξαγωγής με την πραγματικότητα και το χάος της ανεξέλεγκτης βίας.
Μέσα στο χάος, περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης έχει αυτός που παραμένει ψύχραιμος, προσαρμόζεται γρήγορα στις αλλαγές και δεν αφήνει τον πανικό ή τον εγωισμό να τον κυριεύσουν. Αυτός που πιστεύει στον εαυτό του, έχει ξεκάθαρο το «γιατί» και δεν διστάζει να εμπλακεί με όλο του το σώμα και πνεύμα, χωρίς ενδοιασμούς. Τέτοιοι άνθρωποι έχουν ήδη λύσει τα ηθικά τους διλήμματα, ξέρουν τα όριά τους και δεν ρισκάρουν χωρίς λόγο.
Η σωστή άσκηση δεν αφορά μόνο τη σωματική δύναμη, αλλά περιλαμβάνει και την ψυχική ανθεκτικότητα, τη νοητική επεξεργασία, την ικανότητα να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, να αξιολογούμε τους κινδύνους και να δρούμε προληπτικά. Με αυτόν τον τρόπο, η δύναμη και η ικανότητα γίνονται εργαλεία για επιβίωση και όχι μέσα επίδειξης ή εγωϊσμού.
Ο εγωϊσμός δεν είναι σοβαρός λόγος για να εμπλακούμε σε ανούσιες συγκρούσεις. Αν ωστόσο, χρειαστεί να το κάνουμε, ο αντίπαλος στην πραγματικότητα είναι μια απειλή που χρειάζεται να αποσοβήσουμε για να επιβιώσουμε εμείς και αυτοί τους οποίους προστατεύουμε.
Βάζοντας όμως τον εγωϊσμό μπροστά γινόμαστε επικίνδυνοι για εμάς και για τους άλλους. Δεν ενδιαφερόμαστε για τη ζημιά που πιθανόν θα προκαλέσουμε, καθώς λειτουργούμε χωρίς διάκριση.
Και στις δύο περιπτώσεις ο αντίπαλος αποπροσωποιείται. Ωστόσο, τα κίνητρα είναι διαφορετικά. Επιβίωση από τη μια, κυριαρχία από την άλλη. Καλό είναι να μην τα μπερδεύουμε και να ξεχωρίζουμε τη διαφορά. Είναι η διαφορά της αυτοπροστασίας από την βία.
Με αγάπη
Θανάσης Παπαναστασίου 6 dan
